O psychoterapii

Kiedy doświadczamy cierpienia natury psychicznej, zwykle szukamy pomocy. Jeśli decydujemy się już wybrać po nią do specjalisty, dobrze jest mieć rozeznanie w jej formach. Obecnie istnieje wiele dostępnych metod, które mogą przynieść ulgę. W tym artykule przybliżę jedną z nich, mianowicie psychoterapię.

Psychoterapia zasadniczo jest formą leczenia zaburzeń przeżywania.
Jej celem jest usunięcie choroby oraz jej przyczyn. W trakcie psychoterapii, terapeuta pomaga uświadomić sobie wcześniej nieznane procesy psychiczne, a często nawet wytworzyć zupełnie nowe mechanizmy, bez których pełne zdrowie nie jest możliwe.
Zaburzenie funkcjonowania psychicznego pojawia się w sytuacji, gdy nasz indywidualny sposób radzenia sobie z wydarzeniami życiowymi jest niewystarczający. To jak radzimy sobie ze stresem, relacjami z innymi ludźmi, codziennością wynika z naszej osobowości. Gdy pojawiają się dręczące nas objawy, najskuteczniejszym sposobem usunięcia ich jest zmiana tych cech charakteru, które leżą u ich podłoża. Zmiana sposobu przeżywania jest to procesem długotrwałym. Jeśli ktoś proponuje łatwy i szybki sposób poradzenia sobie z trudnościami, które nawarstwiały się przez wiele lat, lepiej trzymać się od takiego „specjalisty” z daleka.

Podstawowym czynnikiem leczącym w procesie psychoterapii jest wgląd, czyli zrozumienie swoich problemów i procesów psychicznych. Uzyskiwanie wglądu przebiega etapami, często jest opóźniane przez inne procesy psychiczne, które nazywamy oporem. Opór jest zjawiskiem wynikającym z chęci uchronienia się przed nieprzyjemnymi emocjami (np. wstydem). Im jest silniejszy, tym ważniejsze są treści, które skrywa. Odkrycie ich i zrozumienie jest właśnie celem terapii. Opór przyjmuje różne formy, może być świadomy lub nieświadomy. Objawiać może się poprzez pustkę w głowie, chęć zmiany tematu czy spóźnienie na spotkanie. Analiza oporu i rozumienie go jest ważną częścią psychoterapii, i trwa do czasu kiedy pacjent będzie gotów go przezwyciężyć. Opór jest również tą przyczyną, dla której o skuteczności psychoterapii nie decyduje wyłącznie wiedza psychoterapeuty. Trzeba wiele starań ze strony pacjenta by zwalczył swój opór. Bez odważnego spojrzenia prawdzie w oczy słowa terapeuty będą się odbijać niczym piłka od ściany. Po pokonaniu oporu można zająć się tymi treściami, które leżą u przyczyny zaburzeń. Objawy zwykle wtedy mijają. Przeżycia, które wówczas pojawiają się w ich miejsce są równie przykre. Dopiero ich przepracowanie  prowadzi do zdrowia.

Zrozumienie swoich procesów psychicznych to nie tylko rozumowe przyjęcie pewnych zależności czy zdarzeń. Taki wgląd jest pozorny, nie przynosi on ulgi w objawach. Jak w takim razie działa to „zrozumienie”? Zakładamy, że nasz charakter ukształtowany przez dawne przeżycia, reaguje w pewien stały sposób na różne zdarzenia. Im ten sposób jest bardziej dla nas charakterystyczny i sztywny, tym więcej trudności nam przysparza. Wgląd pozwala nie tylko uchwycić ten nasz charakterystyczny styl funkcjonowania, ale także dostrzec jego nieadekwatność i szkodliwość. Powtarzane wielokrotnie doświadczenie wglądu w relacji z terapeutą utrwala się i pozwala na wytworzenie się nowych mechanizmów reagowania w danej sytuacji. Oczywiście wszystko wymaga również wprowadzania w życie nowych sposobów funkcjonowania.

Psychoterapia jest więc procesem długotrwałym, wymagającym wysiłku i zaangażowania emocjonalnego, intelektualnego zarówno psychoterapeuty jak i pacjenta.

Eleonora Witucka

Na podstawie:

Aleksandrowicz J.W. (2004) Psychoterapia. Poradnik dla Pacjentów. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. 

Strachey J. (1934) Natura terapeutycznego działania pscyhoanalizy.  International Journal of Psychoanalysis

<<< powrót